PHARMACOLOGIC STRESS TEST

ผู้ป่วยบางคนไม่สามารถออกกำลังกาย หรือออกกำลังกายได้น้อย เช่นผู้สูงอายุที่ไม่ค่อยได้ออกกำลังกาย ผู้ป่วยที่มีอาการปวดเข่า เป็นต้น ทำให้อัตราการเต้นของหัวใจ เพิ่มขึ้นไม่เพียงพอ ต่อการที่จะทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด เราสามารถเปลี่ยนจากการให้ผู้ป่วยออกกำลังกายมาให้ยาแทนได้ยาที่ใช้ในปัจจุบันมี 3 ชนิด คือ

	Caffeine และ methyxanthine (theophylline) จะมีผลปิดกั้นฤทธิ์ของ dipyridamole จึงต้องงดน้ำชากาแฟเป็นเวลา 24 ชั่วโมง และงดยาพวก theophilline ต่าง ๆ เป็นเวลา 48 ชั่วโมงก่อนการตรวจ
	Dipyridamole ขนาด 0.56 mg/kg ฉีดช้า ๆ ในเวลา 4 นาที (0.14 mg/kg/min) จะเพิ่ง coronary blood flow 2.5-6 เท่านของภาวะปกติ หลังฉีด dipyridamole 2 นาที เป็นเวลาที่มีการเพิ่ม blood flow มากที่สุด จึงเป็นเวลาที่เหมาะสมที่จะฉีดสารเภสัชรังสี hyperemic response จะอยู่นานโดยมี half-life 30 นาที
	ผลข้างเคียง dipyridamole ได้แก่ flushing, คลื่นไส้อาเจียน เจ็บหน้าอก, ST-depression ปวดศรีษะ, และ bronchospasm ยาที่จะแก้ฤทธิของ dipyridamole คือ aminophyline เป็น specific antedote ขนาด 125-250 มิลลิกรัม ฉีดเข้าหลอดเลือดดำอย่างช้า ๆ (125 มก. ใน 5 นาที, 250 มก. ใน 10 นาที)
	Dipyridamole ห้ามใช้ในผู้ป่วย asthma และ severs COPD (Chronic obstructive pulmonary disease)

2. Adenosine adenosine
เป็น natural substance ที่เกิดจากขบวนการ dephosphorylation ของ adenosine monophosphate (AMP) ซึ่งส่วนใหญ่จะถูก rephosphorylated เป็น AMP โดย adenosine kinase ในภาวะ ischemia จะมี adenosine ใน interstitial space มากขึ้น Adenosine มีฤทธิ์ ขยายหลอดเลือดโดยตรง โดยกระตุ้นที่ alpha-2 receptors ทำให้เกิด vasodilatation ผลจะเกิดขึ้นมาก และเร็ว และหมดไปอย่างรวดเร็ว เนื่องจาก adenosine มี half-life ในเลือดเพียง 4-10 วินาที

	ผลข้างเคียงของ adenosine ได้แก่ A V block เนื่องจากมีผลต่อ alpha-1 receptor ด้วย อาจทำได้เกิด high degree heart block ได้ อาการข้างเคียงอื่น ๆ มีได้เหมือน dipyridamole ได้แก่ flushing, คลื่นไส้อาเจียน, เจ็บหน้าอก, ST-depression, ปวดศีรษะ และ bronchospasm
	เมื่อผู้ป่วยมีอาการข้างเคียงจาก adenosine สามารถแก้ไขได้โดยหยุด infusion อาการจะหายไปอย่างรวดเร็วภายใน 5 วินาที
	Adenosine มีข้อห้ามใช้ใน
	- ผู้ป่วย asthma และ severe COPD เพราะอาจทำให้เกิด severe bronchospasm ได้ควรเลี่ยงไปใช้ dobutamine แทน
	- คนไข้ที่มี high degree heart block
	- คนไข้ที่มี sinuatrial disease อาจเกิด sinuatrial bradycardia จน sinus arrest ได้
	- คนใช้ที่ได้รับยา dipyridamole อยู่แล้ว อาจมี exaggerated response ได้เนื่องจาก dipyridamole มีผลยับยั้งการทำงานของ adenosine deaminase ทำให้มี adenosine คั่ง ต้องหยุด dipyridamole อย่างน้อย 12 ชั่วโมงก่อนทำการตรวจ
	Caffeine และ methylxanthine (theophylline) จะมีผล inhibit ฤทธิ์ของ adenosine จึงต้องงดน้ำชากาแฟ เป็นเวลา 24 ชั่วโมง และยาพวก theophilline เป็นเวลา 48 ชั่วโมงก่อนทำการตรวจ

3. Dobutamine dobutamine
เป็นยาที่มีฤทธิกระตุ้นที่ Beta-1 adrenergic receptor ทำให้หัวใจมีการบีบตัวแรงและเร็วขึ้น (contractility and rate) ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจต้องการออกซิเจนเพิ่มขึ้น จะมีผลคล้ายคลึงกับการออกกำลังกาย ห้ามให้ในผู้ป่วยที่มีความดันโลหิตสูง, aortic aneurysm และข้อห้ามเหมือนใน exercise test

Next-->>